Francisco Franco

Francisco Franco (4 tháng 12 năm 1892 – 20 tháng 11 năm 1975), là một nhà hoạt động chính trị, quân sự và một trùm phát xít của Tây Ban Nha. Chế độ phát xít của ông được xem là một trong những giai đoạn đen tối nhất trong lịch sử Tây Ban Nha thời hiện đại. Franco sinh ngày 4/12/1892 trong 1 gia đình sĩ quan, năm 1907 học ở học viện quân sự; 33 tuổi là chuẩn tướng, là tướng trẻ tuổi nhất, đồng thời đảm nhiệm chức hiệu trưởng Học viện quân sự. Năm 1931, vua Alfonso XIII chết, Tây Ban Nha trở thành nước Cộng hòa, Franco bị tước tư cách quân nhân. Hai năm sau, thế lực bảo thủ nổi dậy, ông được dùng trở lại. Năm 1936, ông tham gia đoàn thể phản loạn, phản đối Chính phủ cộng hòa, phát động nội chiến, được sự hỗ trợ về quân sự của Mussolini và Hitler, ông trấn áp nhân dân đấu tranh chống phát xít. Qua gần 3 năm nội chiến, quân đội của ông đã đánh đổ được chính phủ Cộng hòa, kiến lập nền thống trị độc tài phát xít kéo dài 36 năm. Khi Đại chiến thế giới II nổ ra, ông cố dẫn dắt Tây Ban Nha không bị cuốn vào cuộc chiến tranh. Năm 1947, tuyên bố Tây Ban Nha là nước Quân chủ, ông lên làm vua. Sau chiến tranh được sự viện trợ kinh tế của Mỹ, ông kiên trì lập trường chống chủ nghĩa cộng sản. Ông mát ngày 20/11/1975, chế độ thống trị độc tài kết thúc, Tây Ban Nha bắt đầu chính thể dân chủ.