Friedrich Nietzsche

Charles Sanders Peirce (10 tháng 9 năm 1839-19 tháng 4 năm 1914) là một triết gia, nhà toán học, logic người Mỹ, thường được gọi là cha đẻ của chủ nghĩa thực dụng. Ông được đào tạo để trở thành nhà hóa học nhưng hoạt động chủ yếu trong ngành toán học và logic, và có đóng góp quan trọng cho triết học hiện đại. Là giáo sư Đại học John Hopkins, nhưng ông sống phần lớn nửa sau cuộc đời trong nghèo đói, chật vật với những khoản nợ và thiếu củi đốt vào mùa đông. Paul Weiss từng gọi ông là triết gia uyên bác và độc đáo nhất, nhà logic vĩ đại nhất nước Mỹ.

Ông sinh ở bang Massachusettes; cha là nhà toán học nổi tiếng; từ nhỏ đã được dạy dỗ rất tốt về triết học và khoa học, có thể đọc thuộc lòng tác phẩm Phê phán lý tính thuần túy của Kant; 6 tuổi bắt đầu học hóa học; 12 tuổi bắt đầu làm thực nghiệm. Năm 1855, vào đại học Harvard; năm 1859 tốt nghiệp, tiếp tục học ở Học viện Lawrence. Từ năm 1861, thực hiện quan trắc dài ngày ở bờ biển, và giảng triết học ở Đại học Harvard,,,

Tháng 1/1878,ông công bố bài viết Làm thế nào khiến quan niệm của chúng ta được rõ ràng, đã đánh dấu mốc sự ra đời của chủ nghĩa thực dụng. Sau đấy ông còn phát biểu một số bài nữa nhưng không được mọi người chú ý. Năm 1898, có người dùng chủ nghĩa thực dụng để gọi tên triết học của ông, từ đó mới khiến mọi người hiểu về ông và học thuyết của ông. Cuối đời, ông sống rất nghèo túng và qua đời năm 1914.