Mạnh Tử

Mạnh: họ Mạnh. Tử: thầy. Mạnh Tử là thầy Mạnh. Mạnh Tử tên là Mạnh Kha, tự là Tử Dư, là dòng dõi họ Công Tộc Mạnh Tôn ở nước Lỗ. Ông là người gốc ở đất Trâu đời Xuân Thu, thuộc nước Lỗ, nay là huyện Trâu tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Sinh ngày mùng 2 tháng 4 năm thứ 4 đời vua Chu Liệt Vương (372 trước TL) và mất 15 tháng 11 năm thứ 26 đời vua Chu Noãn Vương (289 trước TL), thọ 83 tuổi

Ông mồ côi cha từ 3 tuổi, nhà nghèo. Mẹ là Chương Thị (Mạnh Mẫu). Khi lớn, ông theo học thầy Tử Tư, Khổng Cấp, cháu nội của đức Khổng Tử nên hiểu được cái đạo của Đức Khổng Tử. Mạnh Tử ở vào thời Chiến Quốc, loạn lạc khắp nơi. Thiên tử nhà Chu nhu nhược, Mạnh Tử qua nước Lương, không được trọng dụng nên bỏ qua nước Tề. Tuy nhiên, những nước này không theo Vương đạo, mà chỉ muốn Bá đạo, làm Bá chủ thôn tính nước khác nên cho lời của Mạnh Tử lấy nhân nghĩa làm trọng, là viển vông, không thiết thực. Mạnh Tử học rộng, lý luận chặt chẽ, muốn đem cái sở đắc ra hành đạo nhưng tiếc là không gặp thời. Ông có công rất lớn trong việc làm sáng tỏ đạo Nho

Mạnh Tử đi chu du nhiều nước, đến tuổi già, sức mỏi, ông từ chức quan khanh ở nước Tề, về quê, dạy học và cùng với các môn đệ sáng lập ra Thuyết Thánh Thiện. Đồng thời, ông ghi chép lại những điều mà ông đã đối đáp với các vua chư Hầu hoặc với môn đệ, cùng những phê bình của ông về sự chênh lệch của các học thuyết khác mà làm thành sách đặt tên là sách Mạnh Tử, gồm 7 thiên, được liệt vào Tứ thư của Nho giáo gồm: Đại học, Luận Ngữ, Trung Dung, Mạnh Tử.

Cuộc đời của Mạnh Tử rất giống cuộc đời của Khổng Tử và cái học của MạnhTử là chân truyền của cửa Khổng. Ông nói trong sách Luận Ngữ của mình: Tánh Trời phú cho người ta, ai cũng thiện cả, vì tập nhiễm nên mới có khác nhau. Nếu có thành ra bất thiện là vì người ta không biết giữ cái bổn tâm, chứ cái nguồn gốc của tánh là không thể không thiện được.

Mạnh Tử đại biểu cho khuynh hướng lý tưởng của Nho giáo, chủ trương Duy Tâm nên đã đạt được cái Tâm học cao thâm huyền diệu của Nho giáo, trở thành vị th