Lập ra Bác Dịch Trường

- Thời gian: XI đến thế kỷ XIII

- Địa điểm: Vĩnh Bình, Châu Tô Mậu, trại Hoành Sơn, trại Như Hồng ở Khâm Châu

- Sơ lược về “Bác dịch trường”:

Sau khi tiến hành định đô tại Thăng Long, vương triều nhà Lý đẩy mạnh việc trao đổi buôn bán, đáng chú ý là quan hệ thông thương biên giới giữa triều Lý và triều Tống được tăng cường và phát triển. Quan hệ buôn bán tiêu dùng hàng ngày của nhân dân dọc theo biên giới của cả hai nước được đẩy mạnh ngay từ những năm đầu thế kỷ XI, các “bác dịch trường” ( trung tâm trao đổi hàng hoá ) đã được chính quyền triều Lý và triều Tống mở ra trên đất Việt Nam và Trung Quốc để phục vụ cho nhu cầu trao đổi của các địa phương vùng biên ( gọi tắt là biên mậu ).

Các Vua triều Lý đã quy định một số địa điểm giao lưu nhất định, có sự khống chế của nhà nước nhằm hạn chế thương nhân nước ngoài vào sâu trong nội địa để buôn bán, lại kiêm cả việc dò thám tình hình chính trị. Cảng Vân Đồn vùng quần đảo phía Bắc Việt Nam có một vị trí địa lý rất thuận lợi cho tàu thuyền qua lại và neo trú, lại nằm trên tuyến hàng hải từ Trung Quốc thông thương xuống các nước Đông Nam Á được triều Lý chọn làm nơi tập trung thông thương với nước ngoài.

Không những triều Lý sợ xâm nhập quá sâu nội địa, dò la tình hình của các thương nhân ngoại quốc, mà cả triều Tống cũng có chung một tâm trạng như vậy. Vua Lý Thái Tổ khi mới lên ngôi được hai năm, tháng 6 năm 1012 cũng đã từng yêu cầu triều Tống cho mở thị trường buôn bán tại Ung Châu (Nam Ninh ngày nay). Nhưng phía triều Tống cho rằng triều Lý thường hay xâm lấn biên cương phía Nam của Tống nên không đồng ý.

Chính sách của triều Tống vào thế kỷ XI - XIII cũng chỉ cho phép thương nhân nước ngoài, đặc biệt là thương nhân Đại Việt được trao đổi hàng hoá tại những địa điểm do triều đình Tống chỉ định và chịu sự kiểm soát của các cấp chính quyền địa phương. Từ thế kỷ XI đến thế kỷ XIII đã xuất hiện những trung tâm buôn bán lớn với tên gọi là “ Bác dịch trường” được lập ra tại Vĩnh Bình, Châu Tô Mậu, trại Hoành Sơn, trại Như Hồng ở Khâm Châu.

Trong đó, trại Vĩnh Bình và trại Hoành Sơn là hai bác dịch trường lớn. Trại Hoành Sơn là nơi mua ngựa, các lâm sản, dược phẩm của địa phương và muối. Trại Vĩnh Bình , một trong những bác dịch trường quan trọng, hàng hoá đem trao đổi có các thứ hương, ngà voi, sừng tê, vàng bạc, muối vải vóc . . . ở Khâm Châu hàng hoá được mang ra trao đổi cũng rất phong phú cá, sò, gạo, thước vải, bạc, đồng, tiền, trầm hương, trân châu, ngà voi . . .

Thành phần khách buôn đến trao đổi hàng hoá tại bác dịch trường biên giới Lý - Tống khá đông đảo, phần nhiều là người dân thiểu số sinh sống tại các vùng biên của Đại Việt và Tống hoặc là những người buôn bán nhỏ ( tiểu thương ). Dân tộc thiểu số mang theo những sản vật địa phương do mình tự sản xuất hoặc khai thác quanh nơi sinh sống như : lâm thổ sản, ngà voi, sừng tê, thuỷ sản như các loại cá sông, trai hến . . . Thậm chí do xuất phát từ yêu cầu thực tế cần muối của dân cư vùng biên Trung Quốc, tuy thuộc loại hàng hoá nặng, nhưng muối cũng được vận chuyển để đổi lấy lương thực, vải mặc . ..