Xã hội nguyên thủy

Chi tiết

Thị tộc và bộ lạc

Người tinh khôn với số lượng đông, đã biết tổ chức thành thị tộc là những nhóm người gồm vài chục gia đình, có quan hệ họ hàng, gần gũi với nhau, thậm chí do cùng một bà mẹ đẻ ra (hay gọi là có quan hệ huyết thống với nhau), sống quây quần cùng làm chung ăn chung.

Còn bộ lạc là tập hợp một số thị tộc sống cạnh nhau, có họ hàng, cùng nguồn gốc tổ tiên xa xôi, giúp đỡ lần nhau.

Tìm kiếm thức ăn cho thị tộc

Người tinh khôn sống chủ yếu nhờ hái lượm và săn bắt các con thú. Hình thức săn bắt bấy giờ là săn đuổi, tức là dùng số đông người bây vây lấy bầy động vật, dồn cho chúng lao xuống vực, sau đó mới ném đá, phóng lao xuống cho chúng chết hẳn. Vì vậy, những công việc như thế, luôn đòi hỏi dự phối hợp ăn ý với nhau.

Trong nội bộ thị tộc, người ta không phân biệt đâu là của anh và đâu là của tôi. Nói cách khác, trong thị tộc không có sở hữu tư nhân, nhưng có sở hữu của thị tộc. Mỗi thị tộc chiếm cứ một căn cứ khu vực bất khả xâm phạm.

Sự xuất hiện của kim loại (buổi đầu của thời đại kim khí)

Viện phát hiện ra kim loại để làm công cụ lao động có ý nghĩa hết sức to lớn. Trước kia con người chỉ biết sử dụng đá để làm công cụ. Cho tới khoảng 4000 năm TCN, con người đã phát hiện ra đồng nguyên chất. Đồng nguyên chất rất mềm, nên chủ yếu dùng làm đồ trang sức. Sau đó họ biết pha đồng với thiếc và chì cho đồng cứng hơn, gọi là đồng thau. Từ đó, người ta đã đúc ra được các loại rìu, cuốc, thương giáo, lao, mũi tên, trống đồng,v.v.... Khoảng 3000 năm trước đây, cư dân ở Tây Á và Nam Âu là những người đầu tiên biết đúc và dùng đồ sắt để làm lưỡi cày, cuốc, liềm, kiếm, dao găm,v.v...

Nhờ có công cụ kim khí, con người có thể khai phá đất hoang tăng, tăng năng suất lao động, sản phẩm làm ra ngày càng nhiều, không chỉ đủ ăn mà còn dư thừa...

Xã hội nguyên thủy tan rã

Do đó có công cụ lao động mới, một số người có khả năng lao động giỏi hơn, hoặc lợi dụng uy tín của mình để chiếm đoạt một phần của cải dư thừa của người khác và trở nên giàu có, còn một số người khác lại khổ cực thiếu thốn. Xã hội phân hóa thành người giàu-người nghèo.

Chế độ "làm chung, ăn chung" ở thời kì công xã thị tộc bị phá vỡ. Xã hội nguyên thủy dẫn tan rã, nhường chỗ cho xã hội có giai cấp đầu tiên - xã hội cổ đại.