Điểm ráng được tính thế nào, và đúng tới đâu
Điểm ráng (0–95) là khả năng có ráng màu đẹp lúc bình minh, hoàng hôn — tính từ dự báo thời tiết, không phải lời hứa. Trang này nói rõ dữ liệu lấy ở đâu, công thức ra sao, chỗ nào còn thiếu, và dự báo sai bao nhiêu so với quan trắc thật.
Nguồn dữ liệu
- Dự báo mây, mưa, độ ẩm: MET Norway (dùng mô hình ECMWF, lưới khoảng 9 km, cập nhật khoảng 6 giờ một lần), có tách mây thấp, mây giữa, mây cao.
- Bụi và độ mờ: bụi mịn PM2.5 và tầm nhìn của OpenWeather.
- Giờ mặt trời, mặt trăng: tính ngay trên máy bạn theo thuật toán Meeus (lệch dưới 1 phút so với Đài Thiên văn Hồng Kông).
Công thức
Điểm = 95 × tích của sáu hệ số, mỗi hệ số từ 0 đến 1 (riêng bụi vừa phải được 1,1):
- Mây cao và giữa tại chỗ — "tấm màn" bắt màu: phủ khoảng 30–70% là đẹp nhất; trời quang hay mây quá dày đều giảm.
- Mây thấp trên đầu — che mất tầng mây cao.
- Mây thấp ở chân trời phía mặt trời — xét ba điểm 40, 120 và 250 km về hướng mặt trời mọc/lặn, trọng số 0,2 / 0,35 / 0,45. Điểm xa nặng hơn vì hình học: lúc mặt trời vừa lặn, tia nắng chiếu tới mây cao 8 km đi là là mặt đất ở cách khoảng 250–320 km — mây thấp ở đó mới là thứ chặn màu.
- Mưa quanh giờ mọc/lặn.
- Độ ẩm trên 80% làm màu nhạt.
- Bụi: tầm nhìn dưới 5 km hoặc PM2.5 trên 100 làm điểm giảm; PM2.5 15–50 khi trời trong làm màu ấm hơn.
Điểm tối đa là 95, không bao giờ 100: thời tiết vốn hỗn loạn, dự báo nào cũng có sai số.
Chưa làm được
- Chưa dùng số liệu theo các tầng khí áp, nên chưa dự báo biển mây (lớp nghịch nhiệt đè mây dưới thung lũng).
- Lưới khoảng 9 km gộp đỉnh núi và thung lũng làm một — chưa tính riêng cho đỉnh núi (nhiệt độ, gió trên đỉnh).
- Bụi dùng PM2.5 và tầm nhìn thay cho độ dày quang học khí dung (AOD); chưa mô phỏng tán xạ ánh sáng để ra màu ráng.
Đối chiếu với quan trắc thật
Mỗi giờ, máy chủ lưu dự báo làm trước 24 giờ cho 16 sân bay khắp nước rồi so với bản tin thời tiết hàng không (METAR) thật của chính các sân bay đó. METAR báo mây thấp đầy đủ nhưng hay bỏ qua mây ti tầng cao ("CAVOK"), nên con số chính là sai số mây thấp.
Đang tải số liệu…
Hiệu chỉnh bằng phiếu của người xem
Sau hoàng hôn, app và trang này hỏi "Chiều nay ráng thế nào?". Phiếu được lưu ẩn danh (không lưu IP, vị trí làm tròn khoảng 10 km) để so với điểm đã dự báo và chỉnh trọng số công thức khi đủ mẫu.
Đang tải số liệu…